Οι ομορφότεροι φάροι της Ελλάδας


Ένα από τα σημαντικότερα σύγχρονα μνημεία που δίνουν το στίγμα της Ελλάδας και την περίοπτη θέση που κατείχε ανέκαθεν η χώρα μας στην παγκόσμια ναυτική ιστορία αργοσβήνει, παραδομένο στη φθορά του χρόνου και την εγκατάλειψη. Στο ελληνικό φαρικό δίκτυο ανήκουν 120 πέτρινοι παραδοσιακοί φάροι, η κατασκευή των οποίων χρονολογείται μετά την Επανάσταση του 1821. Είχαν σχεδιαστεί ώστε πέραν της φωτιστικής πηγής τους να διαθέτουν και ανάλογους χώρους για τη διαμονή του φαροφύλακα αλλά και για την αποθήκευση πετρελαίου.


Οι παλαιότεροι φάροι που κατασκευάστηκαν στον ελλαδικό χώρο ήταν οι φάροι της Ιονίου Επτανησιακής Πολιτείας (κάστρο Κέρκυρας 1822, Βαρδιάνοι 1824, Λευκίμη 1825 Λάκκα 1825 Μαντόνας 1825) και άλλοι εννέα φανοί που κατασκευάστηκαν από τους Άγγλους, οι οποίοι ενσωματώθηκαν στο ελληνικό φαρικό δίκτυο με την ένωση της Ιονίου Επτανησιακής Πολιτείας με την Ελλάδα το 1864.


Στα χρόνια του μεσοπολέμου το Φαρικό δίκτυο επεκτείνετε και το έτος 1934 αριθμεί 331 πυρσούς. Ο εκσυγχρονισμός του Φαρικού δικτύου ολοκληρώθηκε το 1998. Σήμερα λειτουργούν 1451 πυρσοί νέας τεχνολογίας στο ελληνικό φαρικό δίκτυο, σύμφωνα με το faroi.com.


Το φαρικό δίκτυο της Ελλάδας ξεκίνησε να χτίζεται περίπου στα 1900 από Γαλλική κατασκευαστική, οι αρχιτέκτονες φρόντισαν ο κάθε φάρος να είναι αρμονικά δεμένος με τον περιβάλλοντα χώρο και σε καμία περίπτωση να μην αποτελεί ένα έκτρωμα. Τόσα χρόνια μετά, οι φάροι μόλις τους κοιτάξεις δηλώνουν την παρουσία τους με το επιβλητικό παράστημα που έχουν τα φανάρια, η υπηρεσία φάρων του Πολεμικού Ναυτικού κάνει πολλά ή καλύτερα όσα μπορεί μέσα στην κρίση για τη συντήρησή τους.


Οι φαροφύλακες είναι η ψυχή του κάθε φάρου, είναι τα στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού που πήραν, την καθόλου εύκολη απόφαση να συνεχίσουν τη ναυτική παράδοση ως φαροφύλακες και η ζωή τους να είναι συνυφασμένη με το φαρικό 24ωρο, 365 μέρες τον χρόνο. Είναι οι άνθρωποι που επιφορτίζονται με τη συντήρηση των φάρων η οποία πρέπει να γίνεται σχεδόν κάθε μέρα αφού η αλμύρα δεν συγχωρεί, ούτε δίνει πολλά περιθώρια για χαλάρωση.


Οι περισσότεροι φάροι είχαν σβήσει μόνο κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου πολέμου.

Κάποιοι έχουν ανακηρυχτεί σε μνημεία πολιτιστικής-πολιτισμικής ιστορίας και εκεί βρέθηκαν οι ειδικοί του υπουργείου Πολιτισμού για την αναστύλωση.


Το 70% του φαρικού δικτύου λειτουργεί πλέον με φωτοβολταϊκά και το 30% είναι ηλεκτροδοτούμενοι από την δεκαετία του 1980.

Νωρίτερα το φωτιστικό πετρέλαιο και η ασετιλίνη ήταν το καύσιμο με το οποίο οι φάροι ταξίδευαν το φως τους ακόμη και στα 30 ναυτικά μίλια.


Ορόσημο των παγκόσμιων φάρων και φανών ήταν ο περίφημος Φάρος της Αλεξάνδρειας, κατασκευασμένος στο νησί Φάρος βορειοδυτικά της πόλης.
  
Σε κάθε περίπτωση πάντως, ένας φάρος, ο κάθε φάρος και ειδικά αυτοί που ανατολικού Αιγαίου που φτάνουν και ως 65 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας, 25 από τη γη, με τη γαλανόλευκη να κυματίζει, έχουν τη δική τους ξεχωριστή, διαχρονική αξία.


Ακολουθούν οι 15 ομορφότεροι Φάροι της Ελλάδας

1.Κεφαλονιά
Ο φάρος των Αγίων Θεοδώρων βρίσκεται στην περιοχή Λάσση κοντά στο Αργοστόλι της Κεφαλονιάς. Κατασκευάστηκε το 1828 από τους Αγγλους. Έχει ύψος πύργου 8 μέτρα και εστιακό ύψος 11 μέτρα. Καταστράφηκε με τους σεισμούς του 1953 και ξαναχτίστηκε όπως ακριβώς ήταν σύμφωνα με το αρχιτεκτονικό σχέδιο (του 1828) των Άγγλων. Εντάχθηκε στο Ελληνικό φαρικό δίκτυο το 1863 με την προσάρτηση των Επτανήσων.

2. Ρόδος
Ο φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1863 από την Γαλλική Εταιρεία Φάρων. Το ύψος του πύργου του ειναι 6 μέτρα και τό εστιακό του ύψος είναι 25 μέτρα. Βρίσκεται στην άκρη του λιμανιού της πρωτεύουσας της Ρόδου πάνω στο κάστρο. Εντάχθηκε στο Ελληνικό φαρικό δίκτυο το 1947 με την προσάρτηση των Δωδεκανήσων.

3. Λήμνος
Στο Βορειοανατολικότερο άκρο του νησιού της Λήμνου, στο ακρωτήριο Πλάκα βρίσκεται ο Φάρος της Πλάκας. Ο φάρος της Πλάκας έχει φυσικό ύψος κατασκευής του πέτρινου πύργου τα 25 μέτρα και εστιακό ύψος 50 μέτρα. Φτιάχτηκε το 1908 από τη Γαλλική εταιρεία Φάρων και πρωτολειτούργησε με φωτιστικό πετρέλαιο και το 1981 μετατράπηκε σε ηλεκτρικός. Είναι περιστροφικός φάρος και η ακτίνα δράσης του φτάνει τα 22 μίλια και η συχνότητα φωτοβολίας του είναι 6 δέσμες φωτός το λεπτό. Ο φάρος της Πλάκας είναι από τα σημαντικότερα φανάρια του Φαρικού Δικτύου της χώρας μας λόγω της στρατηγικής του θέσης στην είσοδο των Δαρδανελίων. Εντάχθηκε στο Ελληνικό φαρικό δίκτυο το 1913. Ανήκει στην Υπηρεσία Φάρων και επανδρώνεται και φυλάσσεται από το Πολεμικό Ναυτικό.

4. Λουτράκι
Ο φάρος στην Άκρα Μελαγκάβι ή Φάρος Ηραίον (από τον αρχαίο ναό της Ηρας που βρίσκεται κοντά του) στη βόρεια είσοδο του όρμου της Κορίνθου και τον χωρίζει από τον κόλπο των Αλκυωνίδων βόρεια. Oδηγεί τα πλοία που πλέουν στον Κορινθιακό και κινουνται προς το λιμάνι και τη διώρυγα της Κορίνθου. Πρωτολειτούργησε το 1897 με πηγή ενέργειας το πετρέλαιο και χαρακτηριστικό μία λευκή αναλαμπή ανά 10 δλ. και φωτοβολία 20 ν.μ.. Κατά την διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου ο φάρος παρέμεινε σβηστός. Το 1947, στα πλαίσια ανασυγκρότησης του φαρικού δικτύου επαναλειτούργησε ως επιτηρούμενος με πηγή ενέργειας το πετρέλαιο. Το 1982 ο φάρος ηλεκτροδοτήθηκε, αντικαταστάθηκαν τα μηχανήματα πετρελαίου και λειτούργησε ως επιτηρούμενος ηλεκτρικός με χαρακτηριστικό μία λευκή αναλαμπή ανά 10 δλ. και φωτοβολία 19 ν.μ. Η πρόσβαση στον φάρο γίνεται οδικώς από το Λουτράκι προς την λίμνη της Βουλιαγμένης .

5. Μύκονος
Ο φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1891. Το ύψος του πύργου του ειναι 19 μέτρα και τό εστιακό του ύψος είναι 184 μέτρα. Ο μηχανισμός του αρχικού φανού του Αρμενιστή ήταν κατασκευής SAUTER LEMONIER, βραβεύτηκε από την Διεθνή Εκθεση των Παρισίων και λειτούργησε στην κορυφή του φάρου μέχρι το 1983. Από τότε εκτίθεται στο προαύλιο του Ναυτικού Μουσείου Αιγαίου που στεγάζεται σε ένα παραδοσιακό κυκλαδίτικο κτήριο του 19ου αιώνα, στο κέντρο της Μυκόνου, στη θέση Τρία Πηγάδια. Η κατασκευή του φάρου στον Αρμενιστή αποφασίστηκε μετά το ναυάγιο του Αγγλικού ατμόπλοιου VOLTA το 1887 στα βόρεια παράλια της Μυκόνου όπου πνίγηκαν τα 11 μέλη του πληρώματος.

6. Χανιά
Από τους παλαιότερους φάρους επί ελληνικού εδάφους, αυτός του παλιού ενετικού λιμανιού των Χανίων μετρά σχεδόν μισή χιλιετία παρουσίας στην κρητική γη, χτισμένος κατά τον Μεσαίωνα, όταν οι Ενετοί κυριάρχησαν στην Κρήτη. Βέβαια, την σημερινή του μορφή την πήρε με την πάροδο των αιώνων, και καθώς το νησί άλλαζε χέρια. Τελικά, οι Αιγύπτιοι επισκέυασαν τον φάρο κατά τον 19ο αιώνα, και του έδωσαν την μορφή μιναρέ, με εσωτερική σκάλα και γυάλινο πυργίσκο.  Έρευνες που έγιναν τον τελευταίο καιρό για την αντικατάσταση του φάρου έδειξαν ότι η βάση του φάρου που είναι Ενετική χωρίζεται από τον υπόλοιπο φάρο με ξύλινη σχάρα.

7. Ταίναρος
Ο φάρος δεσπόζει στο φημισμένο Κάβο Ματαπά όπως το λένε οι ναυτικοί, το Ακρωτήριο Ταίναρο που λογχίζει τη Μεσόγειο. Είναι ο νοτιότερος φάρος της ανατολικής Ηπειρωτικής Ευρώπης. Κατασκευάστηκε από τους Γάλλους στα 1882 και λειτούργησε για πρώτη φορά το 1887. Ο τετράγωνος πύργος του, ύψους 16 μέτρων, στέφεται ακόμη από τον διώροφο μεταλλικό κλωβό με τον φωτιστικό μηχανισμό και το περιστροφικό διοπτρικό. Η πρώτη ανακαίνιση του φάρου έγινε στα 1930. Στα χρόνια της Κατοχής, κατα την διάρκεια του Β Παγκοσμιου πολέμου παρέμεινε σβηστός καθώς έπαψε να λειτουργεί και επαναλειτούργησε το 1947 στο πλαισιο της ανασυγκρότησης του φαρικού δικτύου. Στα 1950, μετά τη δεύτερη ανακαίνιση τοποθετήθηκαν νέα μηχανήματα πετρελαιου τα οποία αντικατέστησαν τον προσωρινό αυτόματο πυρσό ασετυλίνης και φιλοξενούσε 3 φαροφύλακες. Το 1982 εγινε η αυτοματοποίηση του και η μετατροπή του σε ηλιακό Ο πύργος του φάρου, τετράγωνος ύψους 16 μέτρων , είναι δείγμα υψηλού πύργου προστατευόμενο από δυσμενεις καιρικές συνθήκες, αντι της στρογγυλής ή οκτάγωνης κατασκευής καθώς περιορίζεται στη λιγότερο δαπανηρή τετράγωνη μορφή δεδομένου ότι το συγκεκριμένο σημείο προστατεύεται απο τους βόρειους ανέμους.

8. Λευκάδα
Ο φάρος στην άκρη της Λευκάδας, θα μπορούσε να είναι άνετα ο πρωταγωνιστής στον Φάρο στην Άκρη του Κόσμου το πασίγνωστο βιβλίο του Ιούλιου Βερν. Χτισμένος το 1890 ο φάρος στο ακρωτήριο Λευκάτας ή Κάβο Δουκάτο ή Πήδημα της Κυράς, ήρθε με την παρουσία του να συμπληρώσει τους έντονους μύθους ενός εκπληκτικού τοπίου. Ο φάρος έχει σπιτάκι φαροφυλάκων και το ύψος του στρογγυλού τσιμεντένιου του πύργου είναι 14 μέτρα. Το εστιακό του ύψος είναι 70 μέτρα. Δυστυχώς ενώ ο δρόμος μέχρι το νοτιότερο άκρο της Λευκάδας έχει γίνει άσφαλτός και έχει διευκολύνει την πρόσβαση, τα σημάδια γήρανσης του τσιμεντένιου πύργου είναι όλο και περισσότερο ορατά σε κάθε μας επίσκεψη. Ο Φάρος στο ακρωτήριο Λευκατάς ή ο Φάρος Δουκάτο όπως είναι πιο γνωστός χτίστηκε επάνω στα ερείπια αρχαίου ιερού του Απόλλωνα. Σε ένα φυσικό περιβάλλον τόσο υποβλητικό που είχε σαν αποτέλεσμα μέσα στην διάρκεια των αιώνων να δημιουργηθούν μύθοι και θρύλοι, το τοπίο και οι μύθοι με την σειρά τους να εμπνεύσουν συγγραφείς και καλλιτέχνες σε έναν αιώνιο ύμνο για την φύση και τις δημιουργίες της.

9. Σαντορίνη
O φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1892 από την Γαλλική Εταιρεία Φάρων. Το ύψος του πύργου του είναι 10 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 100 μέτρα. Ο φάρος στην αρχή λειτούργησε με πετρέλαιο και ακτινοβολία γύρω στα 23 ν.μ. Κατά το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο έμεινε σβηστός μέχρι το 1945 όταν άρχισε η αναδιοργάνωση του φαρικού δικτύου από το Πολεμικό Ναυτικό. Το 1983 ηλεκτροδοτήθηκε και έγινε πλήρως αυτοματοποιημένος το 1988. Σήμερα δίνει λευκό φώς με αναλαμπές κάθε 10΄΄και ακτινοβολία 24 ν.μ.

10. Γαύδος
Πριν ο δρόμος μας φέρει στον συνοικισμό Αμπελος, αριστερά σε ένα ύψωμα, το 1880 η γαλλική εταιρεία των Οθωμανικών Φάρων, σε υψόμετρο 360 μ. κατασκεύασε έναν περιστρεφόμενο φάρο, για διευκόλυνση των διερχόμενων πλοίων μεταξύ Κρήτης και Γαύδου. Είναι ισχυρός φάρος λευκών αναλαμπών ανά κάθε λεπτό, οι οποίες με αίθριο μεν καιρό φαίνονταν από 42 μίλια, αλλά υπό την παραμικρή ατμοσφαιρική διατάραξη τα σύννεφα που επικάθονταν στην κορυφή απέκρυπταν τελείως τον φάρο. Ο φάρος λειτουργούσε με πετρέλαιο και φυτίλι, ενώ σε ορατότητα και κατασκευή ήταν ο δεύτερος μετά από αυτόν της Γης του Πυρός. Απασχολούσε γύρω στα 10 άτομα, επιστάτες και φαροφύλακες. Είχαν κατασκευάσει πολλά σπίτια γύρω από τον φάρο που τα χρησιμοποιούσαν σαν αποθήκες των καυσίμων, για τον εκάστοτε επιστάτη και τους φαροφύλακες.

11. Κύθηρα
Ο φανός Καψάλι δεσπόζει επί λοφίσκου στον Ανατολικό βραχίονα της εισόδου του Όρμου του Καψαλίου, επίνειο της Χώρας των Κυθήρων. Έχει φωτοβολία  10 ν.μ., λευκό αναλάμπων χαρακτηριστικό και εστιακό ύψος 24 μ. από την επιφάνεια της θάλασσας. Χτίστηκε το 1853 όταν η περιοχή ανήκε στην Ιόνιο Πολιτεία και ήταν υπό την προστασία της Μεγάλης Βρετανίας. Εντάχθηκε στο Ελληνικό φαρικό Δίκτυο το 1864 ως Φάρος Στ΄ τάξεως σταθερού ερυθρού φωτός με πηγή ενέργειας το πετρέλαιο. Το 1890 αντικαταστάθηκαν τα φωτιστικά μηχανήματα του. Κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου ο φάρος παρέμεινε σβηστός. Το 1945, κατά την ανασυγκρότηση του Φαρικού Δικτύου επαναλειτούργησε με πηγή ενέργειας το πετρέλαιο. Το 1953 αντικαταστάθηκαν εκ νέου τα φωτιστικά μηχανήματα πετρελαίου με φωτιστικά μηχανήματα ασετιλίνης.Το 1985 αυτοματοποιήθηκε πλήρως και λειτουργεί μέχρι σήμερα ως επιτηρούμενος αναλάμπων φανός λευκού φωτός με ηλιακή ενέργεια.

12. Άνδρος
Ο φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1887. Το ύψος του κυλινδρικού του πύργου ειναι 7 μέτρα και τό εστιακό του ύψος είναι 36 μέτρα. Βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το ενετικό κάστρο στην πρωτεύουσα της Άνδρου στην Χώρα. Είναι ο μοναδικός φάρος χτισμένος πάνω σε βράχο μέσα στην θάλασσα. Ο Φάρος «πρωτολειτούργησε την 1η Ιανουαρίου του 1897 και ήταν καταδιοπτρικός Ε' τάξεως με φωτοβολία 11 ν. μίλια. Είναι πύργος στρογγυλός ύψους 5 μέτρων. Βρίσκεται επάνω στον ομώνυμο βράχο αριστερά των εισερχομένων στο λιμάνι της Άνδρου. Το 1943 καταστράφηκε από τους... Γερμανούς και το 1950, στα πλαίσια ανασυγκρότησης του φαρικού δικτύου, λειτούργησε ως αυτόματος ασετιλίνης αλλά σε σιδηρόπλεκτο οβελό επάνω στα ερείπια του παλαιού. Το 1994, με δωρεά της οικογένειας Γουλανδρή, -ζεύγος Αλέκου και Μαριέττας Γουλανδρή εις μνήμην της κόρης τους Βιολάντας- ο πύργος ανακατασκευάστηκε στην αρχική του μορφή και από τότε λειτουργεί και πάλι ως αυτόματος ασετιλίνης.

13. Ψαθούρα
Ο φάρος της Ψαθούρας στις Σποράδες χτίστηκε το 1895 πάνω σε σχέδια Γάλλων μηχανικών, από πετράδες Σκοπελίτες. Εδράζεται πάνω σε βραχώδες έδαφος ενώ γύρω από τον πύργο του φάρου και στη βάση του, αλλά ενωμένο με αυτόν είναι χτισμένο το σπίτι που διέμεναν και συνεχίζουν να διαμένουν οι φαροφύλακες.Τότε που κατασκευάστηκε το φανάρι δούλευε με ένα σύστημα που έκαιγε ένα μείγμα αέρα με εξαερωμένο πετρέλαιο το οποίο βέβαια ήθελε συνεχή παρουσία φαροφύλακα. Τότε το φως του φάρου ήταν συνεχές προς όλες τις κατευθύνσεις και πολύ ισχυρό και εκτυφλωτικό, έφτανε δε 19 μίλια μακριά. Ήταν τόσο ισχυρό το φως που οι παλιοί ψαράδες θυμούνται ότι αν έπεφτε η νύχτα και ήσουν κοντά στο νησί δεν μπορούσες να δεις τίποτα γιατί σε τύφλωνε η λάμψη, που δημιουργούσε ένα αδιαπέραστο φράγμα φωτός. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ο φάρος έσβησε και οι φαροφύλακες είχαν εντολή να τον ανάβουν μόνο σε ειδικές περιπτώσεις. Ξανάναψε το 1945. Μέχρι το 1987 που το σύστημα με το πετρέλαιο αντικαταστάθηκε με ηλεκτρικό ρεύμα από φωτοβολταϊκά, η παρουσία των φαροφυλάκων ήταν συνεχής. Όταν έπαψε να μένει μονίμως ο φαροφύλακας με την οικογένειά του στο νησί, πράγμα που συνέβαινε από την αρχή λειτουργίας του φάρου μέχρι περίπου τη δεκαετία του ’70, οι φαροφύλακες είχαν βάρδιες που διαρκούσαν περίπου 10 μέρες ανά δύο. Το 1987 ο φάρος μετετράπη σε αυτοματοποιημένο επιτηρούμενο ηλιακό. Το ύψος του πύργου του φάρου είναι 26 μέτρα, ενώ το φανάρι βρίσκεται συνολικά σε 40 μέτρα ύψος πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Το φως που εκπέμπει σήμερα ο φάρος δίνεται σε έξι δέσμες από μια λάμπα αλογόνου, αλλά ο παρατηρητής που βρίσκεται στη θάλασσα το αντιλαμβάνεται σαν να είναι σβηστός για 10΄΄ και να φωτίζει για 1΄΄. Το βεληνεκές του είναι σήμερα 17 ν. μίλια και είναι ένας από τους μεγαλύτερους φάρους του Αιγαίου. Ο φάρος της Ψαθούρας βρίσκεται στα βόρεια του ομώνυμου νησιού και το 2001 χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού.

14. Μονεμβασιά
Ο φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1896. Είναι εγκατεστημένος στο Γιβραλτάρ της ανατολής, στο κάστρο της γοητευτικής Μονεμβασιάς ,στο άκρο Μίνωα έξω από τα τείχη. Το ύψος του πύργου του είναι 7 μέτρα και το εστιακό του ύψος είναι 17 μέτρα. Η πρόσβαση στο φάρο γίνεται από ένα λαιμό, τετρακόσια περίπου μέτρα, που συνδέει τη Λακωνική ακτή με το βράχο και μετά χίλια μέτρα παραλιακή διαδρομή θα μπούμε στη Μονεμβασιά από τη μοναδική εμπασιά, απ' όπου και Μονεμβασιά.

15. Τήνος
Ο φάρος αυτός κατασκευάστηκε το 1910. Το ύψος του πύργου του ειναι 10 μέτρα και τό εστιακό του ύψος είναι 41 μέτρα. Ο φάρος ειναι εγκατεστημένος κοντά στο χωριό Λειβάδα στο ακρωτήριο του Παπάργυρα λίγα χιλιόμετρα μετά την παραλία του χωριού . Η διαδρομή απ' την χώρα του νησιού προς τον φάρο ξεκινά με πορεία προς το χωριό της Στενής και κατεύθυνση προς το ψηλότερο βουνό του νησιού τον Τσικνιά . Περνώντας μέσα απ την Στενή προς Μυρσίνη καταλήγουμε στην αρχή ενός χωματόδρομου που κάνει τον γύρο του Τσικνιά. Μετά από 2 περίπου χιλιόμετρα κατηφορικού και δύσβατου δρόμου, φθάνουμε στον φάρο ο οποίος είναι παρατημένος στην "τύχη" του και οι φθορές τόσο στον εσωτερικό του χώρο όσο και στον περίβολο από την μακρόχρονη "εγκατάλειψη" του είναι σημαντικές.



«Ο φάρος δεν φοβήθηκε ποτέ την φουρτούνα, τους ανέμους, τις καταιγίδες, τους κεραυνούς, τα κύματα. Το μόνο που τον ενοχλεί είναι το σκοτάδι τις νύχτες, γι’ αυτό ανάβει….»



Σχόλια

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Δημοφιλείς αναρτήσεις