Βόρειο Σέλας (Aurora Borealis) Το εντυπωσιακό ουράνιο φυσικό φαινόμενο


Το Σέλας είναι ένα ιδιαίτερο φυσικό φαινόμενο, το οποίο εμφανίζεται στα ανώτερα ατμοσφαιρικά στρώματα και εντοπίζεται κυρίως στις πολικές περιοχές, τον Αρκτικό Κύκλο και την Ανταρκτική (Βόρειο και Νότιο Σέλας). Το άκρως εντυπωσιακό αυτό φαινόμενο, που κόβει την ανάσα, είναι ένα από τα ωραιότερα φυσικά φαινόμενα, με τεράστια ποικιλία φανταχτερών χρωμάτων και περίτεχνων σχεδίων.


Το σέλας, σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, δημιουργείται όταν συγκρούονται φορτισμένα σωματίδια (ηλεκτρόνια και πρωτόνια) και παγιδεύονται στο μαγνητικό πεδίο της γης, μετακινούμενα εν τέλει στους πόλους. Εξαιτίας των εντυπωσιακών χρωμάτων που παίρνει, ονομάστηκε aurora, το οποίο αντιστοιχεί στην Ρωμαϊκή θεότητα Αυγή (Aurora).


Τι είναι το σέλας και πως δημιουργείται;

Το σέλας είναι ένα εντυπωσιακό φωτεινό ουράνιο φαινόμενο που παρατηρείται στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και είναι ορατό στους πόλους, για αυτό και ονομάζεται επίσης Πολικό Σέλας. Όταν το φαινόμενο συμβαίνει στο Βόρειο πόλο αποκαλείται "Βόρειο σέλας", ενώ αντίστοιχα όταν παρατηρείται στο Νότιο πόλο, "Νότιο σέλας". Το φαινόμενο αυτό είναι από τα ωραιότερα που προσφέρει η Φύση σε ποικιλία χρωμάτων και σχεδίων, με αιφνίδιες εμφανίσεις και με γρήγορες σχετικά μεταμορφώσεις. Το φαινόμενο μάλιστα είναι γνωστό από την αρχαιότητα καθώς ο πρώτος παρατηρητής του φέρεται να είναι ο Αριστοτέλης ο οποίος αναφέρει στο έργο του "Μετεωρολογικά" ότι είχε παρατηρήσει έντονα το φαινόμενο του σέλαος κατά τη διάρκεια μιας αίθριας νύκτας!


Οι επιστήμονες το αποκαλούν «μια ανάκλαση του φωτός, με τα ενεργητικά φορτισμένα σωματίδια», οι συνωμοσιόλογοι «μια σαφή ένδειξη εξωγήινης μορφής», οι περιπετειώδεις «το κατώφλι της Γης», και οι ρομαντικοί «το ουράνιο τόξο των ερωτευμένων».


Έχουν υπάρξει πολλές θεωρίες από αρχαιοτάτων χρόνων για το τι ακριβώς είναι το σέλας. Το παράδοξο αυτό φαινόμενο δημιούργησε, όπως είναι λογικό, πλήθος δοξασιών και θρύλων τόσο στους λαούς του Βόρειου ημισφαιρίου όσο και σε αυτούς του Νότιου.


  • Οι Εσκιμώοι πίστευαν πως είναι οι ψυχές των νεκρών που αναζητούν τους δικούς τους. Έτσι κατά τη διάρκεια του φαινομένου ούτε μιλούσαν, ούτε σφύριζαν φοβούμενοι μην κατέβει το Σέλας χαμηλά και τους αρπάξει αναγνωρίζοντάς τους από τη φωνή.
  • Οι Σουηδοί πίστευαν πως ήταν αντανακλάσεις από τις δάδες που κρατούσαν οι Λάπωνες ψάχνοντας τους Ταράνδους τους.
  • Οι Φινλανδοί πίστευαν ότι ήταν Άγγελοι Κυρίου που κυνηγούσαν τους δαίμονες.
  • Στη δυτική ακτή της Νορβηγίας οι κάτοικοι πίστευαν μέχρι τις αρχές του προηγούμενου αιώνα πως το Βόρειο Σέλας είναι γριές ανύπαντρες γυναίκες στον ουρανό που χορεύουν κουνώντας τα λευκά μαντήλια τους. Πίστευαν δε πως το Σέλας ερχόταν για να πάρει τις ανύπαντρες γυναίκες που είχαν ήδη γεράσει! «Αυτή είναι τόσο γριά που θα ΄ρθει να τη πάρει το Σέλας», έλεγαν.


  • Οι Ινδιάνοι της Αμερικής (Καναδά) πίστευαν πως το Βόρειο Σέλας ήταν οι τεράστιες φωτιές που άναβαν τα ουράνια δαιμόνια όταν μαγείρευαν φάλαινες για να φάνε! 
  • Άλλοι Ινδιάνοι (οι Φοξ) πίστευαν ότι πρόκειται για μεγάλη συνάθροιση πολεμιστών, κοντά στο Βόρειο Πόλο, όπου έβραζαν τους εχθρούς τους σε μεγάλα καζάνια.
  • Οι Μαορί της Νέας Ζηλανδίας πίστευαν πως οι παλιοί πρόγονοί τους έφθασαν στο Νότιο Πόλο και παγιδεύτηκαν εκεί και τώρα ανάβουν μεγάλες φωτιές για να συνεννοηθούν με τους σημερινούς απογόνους τους, για να πάνε να τους ελευθερώσουν.
  • Κατά τον Μεσαίωνα, από την εκκλησιαστική τότε εξουσία το φαινόμενο αποδίδονταν ως προμήνυμα μεγάλου κακού. Πολλές γκραβούρες της εποχής παρουσιάζουν το Σέλας ως θηρίο της κόλασης με στόχο την καταστροφή.


Σύγχρονη θεωρία

Με την εξέλιξη όμως των επιστημών και των μέσων έρευνας η δεσπόζουσα θεωρία που αποδείχθηκε και πειραματικά είναι ότι γενεσιουργός αιτία, καθίσταται ο βομβαρδισμός των υψηλών ατμοσφαιρικών στρωμάτων από ηλεκτρόνια που προέρχονται από τη συνεχή ροή φορτισμένων σωματίων από τον Ήλιο, που ονομάζεται ηλιακός άνεμος. Η πλειονότητα των φορτισμένων αυτών σωματίων, που είναι κυρίως πυρήνες υδρογόνου και ηλεκτρόνια, εκτρέπονται από το μαγνητικό πεδίο της Γης. Ωστόσο σημαντικό μέρος τους εισχωρεί στη γήινη μαγνητόσφαιρα, όπου επιταχύνεται σε μεγάλες ενέργειες από ηλεκτρομαγνητικά πεδία κατά τη διάρκεια μαγνητικών καταιγίδων. Ηλεκτρόνια υψηλής ενέργειας και μικρής γωνίας κλίσης ως προς τις μαγνητικές γραμμές φτάνουν μέχρι την ανώτερη ατμόσφαιρα, όπου διεγείρουν άτομα οξυγόνου και αζώτου. Η διέγερση επιτελείται με την μετατόπιση των ηλεκτρονίων αυτών των ατόμων σε ανώτερες ενεργειακές στοιβάδες, όπου όμως δεν μπορούν να παραμείνουν για πολύ. Με την επάνοδο στην αρχική τους κατάσταση εκπέμπουν την περίσσεια ενέργειας με τη μορφή φωτός. Το χρώμα του φωτός εξαρτάται από το είδος του ατόμου που διεγείρεται και από την ενεργειακή διαφορά των στοιβάδων διέγερσης και ηρεμίας των ηλεκτρονίων του ατόμου.


Εάν σκέφτεστε να κάνετε ένα ταξίδι για να δείτε το βόρειο σέλας και αναρωτιέστε ποια είναι τα καλύτερα μέρη για να πετύχετε αυτό το καταπληκτικό θέαμα, μπορείτε να αυξήσετε τις πιθανότητες λαμβάνοντας υπόψη σας τα παρακάτω...

  • Την κατάλληλη τοποθεσία (οπουδήποτε μέσα ή κοντά στη ζώνη του βορείου σέλαος).
  • Οι καλύτεροι μήνες για να δείτε το σέλας στο βόρειο ημισφαίριο είναι ο Οκτώβριος, ο Φεβρουάριο και ο Μάρτιος, επειδή τότε υπάρχει σκοτάδι (τους καλοκαιρινούς μήνες η ημέρα διαρκεί μέχρι και 24 ώρες) και δεν υπάρχει πυκνή συννεφιά όπως τους υπόλοιπους χειμερινούς μήνες.
  • Την κατάλληλη φάση της σελήνης (όταν παρατηρείται νέα σελήνη όπου το φεγγάρι δεν φαίνεται καθόλου).


Το πρώτο που θα πρέπει να κάνετε όσον αφορά στο ταξίδι σας για αν δείτε το βόρειο σέλας, είναι να προσδιορίσετε το είδος του: αν πρόκειται για μια κρουαζιέρα, ένα οργανωμένο ταξίδι ή μεμονωμένο ταξίδι. Στη συνέχεια, θα πρέπει να βρείτε το μέρος που είναι ευκολότερα προσβάσιμο για εσάς και να ταξιδέψετε βόρεια του Αρκτικού Κύκλου, στη ζώνη του σέλαος. Αν επιλέξετε να κάνετε κρουαζιέρα στην Αλάσκα ή τη Νορβηγία, θα πρέπει να ακολουθήσετε το πρόγραμμα συγκεκριμένων εταιρειών που αναλαμβάνουν αυτά τα ταξίδια.


Τα καλύτερα μέρη για να δείτε το σέλας

Νορβηγία (Tromso, Nordkapp, Alta, Hammerfest, Longyearbyen)
Φινλανδία (Ivalo, Inari)
Σουηδία (Kiruna, Abisko)
Ισλανδία (Reykjavic, Grimsey, Akureyri, Snæfellsnes, Ísafjörður)
Γροιλανδία (Kulusuk, Tasiilaq , Sermiligaaq, Kuummiut, Tiniteqilaaq, Isortoq)
Αλάσκα (Fairbanks, Barrow, Fort Yukon, Prudhoe Bay, Bettles)
Καναδάς (Yellowknife, Dawson City, Gillam, Fort Nelson, Fort McMurray)
Ρωσία (Murmansk)



 Άλλοι παράγοντες (διάρκεια της νύχτας, φάσεις της σελήνης και φωτορύπανση)

Στην ιστοσελίδα http://www.timeanddate.com , μπορείτε να ελέγξετε τις ώρες του σκότους και φωτός της ημέρας για κάθε μήνα, σε οποιοδήποτε μέρος στον κόσμο. Μπορείτε επίσης να ελέγξετε τις φάσεις της σελήνης πριν «κλείσετε» το ταξίδι σας. Προτιμήστε τις ημέρες πιο κοντά στη Νέα Σελήνη. Ο σκοτεινός ουρανός είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ικανότητά σας να δείτε το βόρειο σέλας, γι’ αυτό θα πρέπει επίσης να λάβετε υπόψη σας τη φωτορύπανση και να αποφύγετε τις μεγάλες πόλεις.


Υπάρχουν διάφορα είδη ταξιδιών για να δει κάποιος το βόρειο σέλας, ανάλογα με τα γούστα και τις δυνατότητές του.

Κρουαζιέρα
Μια από τις πιο δημοφιλείς επιλογές για να δει κάποιος το βόρειο σέλας, είναι μια κρουαζιέρα στα φιόρδ ή στην Αλάσκα. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερο ταξίδι, κατά το οποίο μάλιστα μπορείτε να παρατηρήσετε τις φάλαινες και να δείτε τους εντυπωσιακούς παγετώνες.

Εκδρομή με έλκηθρο
Το έλκηθρο με σκύλους είναι μια απίστευτη εμπειρία και θα πρέπει να το συμπεριλάβετε στις δραστηριότητές σας αν ετοιμάζετε ένα ταξίδι για να δείτε το βόρειο σέλας.

Εκδρομή με ξεναγό
Υπάρχουν κάποιες εταιρείες που οργανώνουν εξολοκλήρου εκδρομές για την παρατήρηση του βόρειου σέλαος, συμπεριλαμβανομένων των αεροπορικών εισιτηρίων, της διαμονής και άλλων δραστηριοτήτων.


Το σέλας παρατηρείται συχνότερα κατά μήκος ζώνης της οποίας το κέντρο απέχει από τους πόλους περίπου 10 μοίρες, ενώ ακριβώς πάνω από τους πόλους εμφανίζεται πολύ αραιότερα. Το κέντρο της ζώνης εμφάνισης του βόρειου σέλαος βρίσκεται κοντά στη βορειοδυτική ακτή της Γροιλανδίας και άρα πιο κοντά στην Αμερικανική ήπειρο, παρά στην Ευρώπη. Όσο νοτιότερα κινούμαστε από αυτή τη ζώνη, τόσο σπανιότερη γίνεται η εμφάνιση του φαινομένου. Μπορείτε να δείτε το βόρειο σέλας ουσιαστικά σε οποιοδήποτε σημείο στο βόρειο ημισφαίριο, που βρίσκεται μέσα ή ακριβώς επάνω στη ζώνη του σέλαος, σχεδόν επάνω στον αρκτικό κύκλο. Ωστόσο, οι καιρικές συνθήκες παίζουν πρωτεύοντα ρόλο.


Τον Οκτώβριο και το Νοέμβριο η ατμόσφαιρα τείνει να είναι υγρή, τον Δεκέμβριο οι μέρες είναι μικρότερες και η ατμόσφαιρα πιο ξηρή και χιονισμένη (πολικές νύχτες) και ο ουρανός είναι πιο καθαρός. Τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο οι μέρες είναι λίγο πιο μακριές και τα απογεύματα οι πιθανότητες να δούμε τα φώτα είναι καλές. Δεν υπάρχει εγγύηση όμως, κάποιες εβδομάδες τα φώτα κάνουν την εμφάνισή τους αρκετές φορές κατά την διάρκεια του απογεύματος με φανταστικά σχήματα και χρώματα, ενώ άλλες περιόδους υπάρχει αρκετή χιονόπτωση ή απλά δεν είναι ορατά. Αν υπάρχει κάποιος κανόνας είναι ότι όσο περισσότερες μέρες μείνουμε, τόσο περισσότερες οι πιθανότητες να τα δούμε.


Η NASA προβλέπει ότι για τον χειμώνα 2016/2017 τα φώτα του Βορείου Σέλαος θα κάνουν τις πιο δυναμικές εμφανίσεις των τελευταίων 50ετών!



Traveler Hellas


Απαγορεύεται η αναπαραγωγή / αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς την έγκριση του δημιουργού ή την αναφορά πηγής.


Σχόλια

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Δημοφιλείς αναρτήσεις